Listopad 20

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki
w Szkole Podstawowej
im. M. Kopernika w Bojadłach

na lata
2012-2015

PODSTAWA PRAWNA

Podstawą prawną do wprowadzenia działań profilaktycznych w ramach szkolnego programu profilaktyki, stanowią:
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej – art. 72
Konwencja o Prawach Dziecka – art. 3,19,33
Ustawa z dania 7 września 1991 r. o systemie oświaty  (Dz. U. Z 1996r. nr 67, poz.329 z późniejszymi zmianami)
Rozporządzenie MEN i S z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem
Rozporządzenia MEN i S z dnia 26 lutego 2002 r.             w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego                       w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458)
Rozporządzenie MEN i S z dania 31 stycznia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. nr 10 z 2002r., poz 96)
Rozporządzenie MEN i S z dnia 19 lipca 2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego                i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartościach rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (Dz. U. nr 121 z 2002 r., poz 1037)
Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Narodowy Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii
Krajowy Program Zapobiegania Zakażeniom HIV

WPROWADZENIE

Profilaktyka jest chronieniem człowieka w rozwoju przed zagrożeniami i reagowaniem na nie. Jej celem jest ochrona człowieka, dziecka, ucznia, wychowanka przed wszelkimi zakłóceniami rozwoju. Człowiek niedojrzały sam dla siebie może być zagrożeniem. Dlatego prowadzenie dziecka ku dojrzałości jest zarówno wychowaniem, jak i profilaktyką.
Oddziaływanie profilaktyczne ma szczególne znaczenie
w odniesieniu do dzieci i młodzieży w okresie dorastania. Jest to faza rozwoju, w czasie której dokonuje się wiele intensywnych, jakościowych zmian w osobowości człowieka. Fazę tę najczęściej charakteryzuje brak integracji. Dlatego jest to czas podatny na zakłócenia i podejmowanie działań ryzykownych.
Czynniki ryzyka to wszystkie elementy (cechy, sytuacje, warunki) zwiększające prawdopodobieństwo pojawienia się niekorzystnych konsekwencji zaburzających prawidłowy rozwój.

Należą do nich:
• Środowisko społeczne i normy w nim obowiązujące, promujące
dane wzorce zachowań.
• Modelowanie takich zachowań w domu i w szkole.
•Grupy rówieśnicze i występujące w nich zachowania dysfunkcyjne.
• Słabe wyniki w nauce.
• Brak celów życiowych.
• Dostęp do środków i substancji psychoaktywnych.
• Wczesna inicjacja w zachowaniach ryzykownych.

I.DIAGNOZA ŚRODOWISKA SZKOLNEGO

Szkoła Podstawowa w Bojadłach jest niewielką szkołą, co w połączeniu z przyjaznym i bezpiecznym otoczeniem sprawia, iż stwarzamy naszym uczniom duże poczucie bezpieczeństwa. Przyczyn zachowań ryzykownych jest jednak wiele. Wszyscy uczniowie naszej szkoły mieszkają na wsi, a zatem dostęp do korzystania z różnych propozycji ośrodków kulturalnych mają utrudniony. Wielu rodziców pracuje we własnym gospodarstwie rolnym.
Wykształcenie rodziców – najczęściej zawodowe, może być przyczyną braku aspiracji naukowych, ale może również wpływać motywująco. Sytuacja materialna wielu rodzin jest trudna. Wśród mieszkańców społeczności lokalnej nasila się w ostatnich czasach uzależnienie od alkoholu. Obserwuje się małą aktywność społeczną wśród mieszkańców.
Diagnozy środowiska szkolnego dokonano na podstawie ankiet skierowanych do uczniów, rodziców, nauczycieli, obserwacji zachowania uczniów, analizy dokumentacji wychowawców klasowych.
Analiza wyników badań potwierdziła wstępne zidentyfikowanie obszarów zagrożeń występujących w naszej szkole i posłużyła do skonstruowania Szkolnego Programu Profilaktyki w Bojadłach.
Skutecznej realizacji założeń SPP sprzyjać będzie współpraca z różnymi instytucjami (Policja, Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Komisja ds. zwalczania problemów alkoholowych, Opieka Społeczna,  Urząd Gminny w Bojadłach) i rodzicami.

II. CELE I ZAŁOŻENIA DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH

Cel główny: Środowisko ucznia bez zagrożeń

Szkolny Program Profilaktyki uwzględnia treści kształcenia dostosowane do potrzeb rozwojowych uczniów naszego środowiska. Jest on zintegrowany ze Statutem Szkoły i Programem Wychowawczym i ma na celu
(cele szczegółowe):

1. Przeciwdziałanie zachowaniom ryzykownym.
• Doskonalenie i kształcenie umiejętności rozwiązywania problemów oraz radzenia sobie z przejawami przemocy – eliminowanie zachowań agresywnych.
• Wdrażanie do prawidłowego pojmowania norm zachowania przyjętych przez społeczeństwo, w miejscach publicznych oraz w środowisku rodzinnym.
• Dążenie do stworzenia modelu „człowieka szczęśliwego” – wszelkie nałogi są zazwyczaj rekompensatą dyskomfortu psychicznego.

2. Promowanie zdrowego stylu życia.
• Zachęcanie do aktywnego spędzania czasu wolnego. Wspomaganie zdrowia fizycznego i psychicznego poprzez kształcenie umiejętności i nawyków ruchowych.
• Stwarzanie możliwości udziału w zajęciach sportowo-rekreacyjnych.
• Organizacja czasu wolnego.
Świadome korzystanie z TV i komputera

3. Kształtowanie ważnych psychologicznie i społecznie umiejętności.
• Rozwijanie umiejętności interpersonalnych, kształcenie umiejętności zachowywania się w różnych sytuacjach, doskonalenie technik asertywnych – umiejętność mówienia NIE.

4. Wzmacnianie poczucia własnej wartości i tożsamości.
• Uczenie świadomego decydowania o sobie i ponoszenia konsekwencji własnych decyzji.
• Wyrabianie poczucia tożsamości i własnej wartości oraz wiary w siebie.

5. Zapobieganie uzależnieniom

6. Wspieranie czynników chroniących:
• Silna więź z rodzicami
• Zainteresowanie nauką i własnych rozwojem
• Praktyki religijne
• Podtrzymywanie tradycji i kształcenie szacunku dla jej norm
• Konstruktywna grupa rówieśnicza, autorytety

III. Działania i zadania do realizacji

lp
działania
Zamierzone osiągnięcia uczniów
Sposoby realizacji
Osoby odpowiedzialne za realizację zadań
I
-utrwalenie zachowań asertywnych

-uczenie prawidłowego rozwiązywania konfliktów

-uświadamianie uczniom konieczności dbania o własne zdrowie fizyczne i psychiczne
Uczeń:
-nie ulega presji rówieśników

-potrafi zachować się asertywnie

-potrafi prawidłowo rozwiązywać konflikty ( np. na drodze mediacji)

-umie słuchać innych

-wie, do kogo zwrócić się o pomoc

-reaguje, gdy innym dzieje się krzywda

-potrafi panować nad swoimi emocjami (hamuje złość)
-godz. wych
(wstępny trening zastępowania agresji)
-wychowawca
-pedagog
II
-ukazanie uczniom rodzajów zagrożeń, uświadamianie przyczyn i skutków wynikających z ich nierozważnego zachowania
Uczeń:
-zna rodzaje zagrożeń
-potrafi bezpiecznie poruszać się po drodze

-umie bezpiecznie się bawić

-przewiduje skutki własnych działań

-jest czujny, gdy zaczepia go ktoś obcy, wie, jak się zachować, kogo i jak prosić o pomoc

-potrafi bezpiecznie się bawić w domu i wokół niego, zna niebezpieczne miejsca z własnego otoczenia

-wie, kogo i w jaki sposób wzywać pomocy, zna numery alarmowe
-realizacja programu ”Bądź widoczny, bądź bezpieczny” w kl. I-III przy współudziale pracowników policji

-pogadanki

-konkursy plastyczne

-lekcje z wychowawcą
-wychowawca
-pracownicy policji
-nauczyciel techniki, plastyki
III
-działania zmierzające do opóźnienia inicjacji alkoholowej, nikotynowej, narkotykowej

-utrwalenie zasad higieny przyrządzania i spożywania posiłków
Uczeń:

-zna zgubny wpływ nikotyny na organizm człowieka (palacza biernego i czynnego)

-jest świadomy zagrożeń związanych ze spożywaniem alkoholu i narkotyków

-zna skutki uzależnienia

-potrafi wykonać proste, zdrowe posiłki i napoje

-higienicznie spożywa posiłki

-właściwie się odżywia, zna skutki nadwagi i anoreksji

-zajęcia plastyczne

-lekcje z wychowawcą

-zajęcia z pielęgniarką

-zajęcia techniczne
-wychowawca

-pielęgniarka

-nauczyciel plastyki i techniki
IV
-uczenie planowania dnia oraz zachowania właściwych proporcji między czynnym i biernym wypoczynkiem
Uczeń:

-umie zaplanować dzień uwzględniając czas na naukę oraz wypoczynek bierny i czynny

-potrafi organizować gry i zabawy na powietrzu

-zna sposoby wypoczywania

-wolny czas wykorzystuje na rozwijanie swoich zainteresowań

-często spędza czas z rodziną

-lekcje z wychowawcą

-realizacja programu „Postaw na rodzinę”

– konkursy, plakaty
-wychowawca

– pedagog
V
-uczenie świadomego i umiejętnego korzystania ze współczesnych środków audiowizualnych
Uczeń:

-świadomie dobiera programy telewizyjne i informacje zamieszczone w Internecie

-umie właściwie korzystać z komputera i Internetu- wie, że w sieci nie jest się anonimowym

-potrafi rozróżniać sytuacje i osoby fikcyjne i rzeczywiste

– zna zagrożenia płynące z długotrwałego oglądania TV, pracy i zabawy z komputerem
-zajęcia komputerowe

-lekcje z wychowawcą

-zajęcia warsztatowe „W sieci”
-nauczyciel informatyki

-wychowawca

-pedagog

IV.SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU

Realizacja programu odbywać się będzie w ramach:
1) Zajęć dydaktyczno – wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych przez wychowawców i nauczycieli przedmiotu,
a także na wycieczkach , spotkaniach oraz imprezach okolicznościowych,
2) Zajęć pozalekcyjnych z dziećmi mających na celu;
• Możliwość rozwijania przez uczniów własnych zainteresowań
• Rozwiązywanie problemów oraz radzenie sobie z przejawami przemocy.
• Umiejętność otwartego wyrażania myśli, uczuć i przekonań.
3) Poświęcania szczególnej uwagi wychowawcy na wzmocnienie poczucia własnej wartości wychowanka poprzez:
• Okazanie zainteresowania każdemu uczniowi
• Badanie środowiska domowego oraz indywidualne rozmowy
z rodzicami lub opiekunami
• Udzielanie pomocy w rozwiązywaniu problemów osobistych poruszanych przez uczniów
• Wspólne opracowywanie metod postępowania w sytuacjach
konfliktowych
• Dzielenie się z rodzicami pozytywnymi uwagami o dziecku
4) Pedagogizacja rodziców w ramach:
• zebrań ogólnych,
• spotkań z wychowawcami, pedagogiem szkolnym,

V.  METODY REALIZACJI PROGRAMU

1. Metody aktywizujące jednostkę i środowisko: quizy, konkursy plastyczne, muzyczne, literackie, apele, teatrzyki, działalność kół zainteresowań pomoc koleżeńska, szkolenia rodziców nauczycieli, dni otwarte, zawody sportowe, wycieczki, kuligi.

2. Metody eksponujące:
• Impresyjne – polegające na wywołaniu u uczniów określonych
zachowań i zmian w postawach moralnych, przeżywanie głębokich emocji.

• Ekspresyjne – stwarzanie sytuacji, w których uczeń nie tylko przeżywa, ale i tworzy np. drama, odgrywanie ról, inscenizacje, wystawy prac.

3. Metody podające: mini wykład, pogadanka, rozmowa kierowana, dyskusja.

4. Metoda projektów.

VI.  ADRESACI PROGRAMU I STRUKTURA ODDZIAŁYWAŃ
PROFILAKTYCZNYCH

Niniejszy program skierowany jest do: uczniów, nauczycieli i rodziców.
Praca profilaktyczna w szkole została zaplanowana na trzech związanych ze sobą poziomach:
1. Profilaktyka wśród dzieci i dla dzieci.
2. Profilaktyka wśród nauczycieli.
3. Profilaktyka wśród rodziców.

Rada Pedagogiczna
Określa zadania w zakresie profilaktyki.
Określa zapotrzebowanie na realizację programów profilaktycznych.
Dokonuje analizy działalności profilaktycznej.

Nauczyciele
Współpracują z wychowawcami klas w realizacji zadań profilaktycznych.
Wykonują zalecenia zawarte w orzeczeniach wydanych przez PPP.
Doskonalą kwalifikacje i zdobywają nowe umiejętności w zakresie działań profilaktycznych.

Wychowawca klasy
Integruje zespół klasowy.
Dba o poczucie bezpieczeństwa i akceptacji ucznia w klasie.
Wyposaża uczniów w umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
Realizuje zadania w zakresie profilaktyki we współpracy z rodzicami uczniów.
Rozpoznaje indywidualne potrzeby uczniów oraz analizuje przyczyny niepowodzeń szkolnych.
Określa formy i sposoby udzielania uczniom, w tym uczniom z wybitnymi uzdolnieniami, pomocy psychologiczno-pedagogicznej, odpowiednio do rozpoznanych potrzeb.
Organizuje i prowadzi różne formy pomoc psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli.
Podejmuje działania profilaktyczno-wychowawcze wynikające z Programu Wychowawczego Szkoły i Szkolnego Programu Profilaktyki w stosunku do uczniów, z udziałem rodziców i nauczycieli.
Wspiera działania opiekuńczo-wychowawcze nauczycieli, wynikające z Programu Profilaktyki Szkoły.

Dyrektor
Monitoruje pracę wychowawców klas w zakresie profilaktyki.
Diagnozuje oczekiwania uczniów i rodziców w zakresie profilaktyki.
Współpracuje z podmiotami szkoły oraz instytucjami  wspomagającymi działania z zakresu profilaktyki..
Inicjuje i organizuje przedsięwzięcia określone w Szkolnym programie profilaktyki.

Rada Rodziców
Opiniuje Szkolny Program Profilaktyki .
Analizuje i diagnozuje opinie rodziców na temat profilaktyki.
Współpracuje z Radą Pedagogiczną, dyrektorem, Samorządem Uczniowskim.

Rodzice
Przedstawiają Radzie Rodziców opinie na temat profilaktyki.
Korzystają z pomocy i wsparcia ze strony pedagoga i szkolnej służby zdrowia w zakresie profilaktyki.

Organ prowadzący – Gmina Bojadła
Decyduje o zatrudnianiu i wymiarze czasu pracy pedagoga, psychologa, logopedy.
Współuczestniczy w wyposażaniu szkoły w pomoce dydaktyczne, środki niezbędne do realizacji Programu.

VII.  PRZEWIDYWANE EFEKTY PLANOWANYCH DZIAŁAŃ
PROFILAKTYCZNYCH

W wyniku zastosowania Szkolnego Programu Profilaktyki:

UCZNIOWIE:
• Zmniejszy się wskaźnik występowania agresji i przemocy
• Posiądą wiedzę na temat uzależnień (od różnych  używek oraz TV i komputera) i ich negatywnych skutków
• Będą dostrzegali swoje mocne strony, będą umieli zachować się asertywnie w odpowiednich momentach swojego życia
• Chętnie i aktywnie uczestniczą w promocji zdrowego stylu życia

RODZICE:
• Usystematyzują swoją wiedzę na temat uzależnień, mechanizmów agresji i przemocy
• Zwiększy się świadomość o ważności higienicznego
trybu życia, racjonalnego odżywiania
• Korzystają ze wsparcia instytucji specjalistycznych

NAUCZYCIELE/ WYCHOWAWCY
• Podwyższą swoje kompetencje wychowawcze i profilaktyczne
• Wychowawca na każdy rok szkolny opracuje na podstawie SPP plan działań wychowawczych i profilaktycznych dla swojej klasy, w którym uwzględni zadania, sposoby realizacji, formy i metody pracy.

VIII. EWALUACJA SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI

Opracowany program będzie realizowany w ciągu trzech lat.
Szkolny Program Profilaktyczny będzie poddany ewaluacji na
zakończenie każdego roku szkolnego poprzez :
• Diagnozę wybranych obszarów
Podstawową formą ewaluacji będą:
• Ankiety skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców
• Obserwacja
• Wywiad, rozmowa
• Hospitacje prowadzone przez dyrekcje szkoły

Wnioski z ewaluacji będą przedstawione Radzie Pedagogicznej,
a planowane zmiany zatwierdzane uchwałą, po wcześniejszym zaopiniowaniu przez Radę Pedagogiczną i Samorząd Uczniowski.

Zatwierdzony w porozumieniu przez;

Radę Rodziców Uchwałą z dnia  ……………………………………
Radę Pedagogiczną Uchwałą z dnia………………………